مقدمه: اپلیکیشنهای سلامت همراه به دلیل دسترسیپذیری بالا و نفوذ گسترده تلفنهای هوشمند، به ابزارهایی کلیدی برای ارتقای پایبندی بیماران به درمان دارویی تبدیل شدهاند. کیفیت این اپلیکیشنها از نظر طراحی، عملکرد، امنیت دادهها و تجربه کاربری تأثیر مستقیمی بر اثربخشی آنها دارد. با وجود افزایش استفاده از این ابزارها در ایران، مطالعات اندکی به ارزیابی نظاممند کیفیت آنها پرداختهاند. این مطالعه با هدف ارزیابی و رتبهبندی اپلیکیشنهای سلامت همراه مرتبط با پایبندی دارویی در ایران انجام شد. روش بررسی:این پژوهش از نوع کاربردی و مقطعی است که در سال ۱۴۰۱انجام شد. اپلیکیشنها از پلتفرم کافهبازار با کلیدواژههای «دارو»، «داروخانه» و «یادآور دارو» شناسایی شدند. پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، ۸اپلیکیشن واجد شرایط انتخاب گردید. برای ارزیابی، از چکلیست محققساخته و ابزار استاندارد MARS استفاده شد. دادهها توسط چهار ارزیاب مستقل (دو کارشناس فناوری اطلاعات سلامت، یک داروساز بالینی و یک اپیدمیولوژیست) جمعآوری گردید. تحلیل دادهها با روشهای آماری توصیفی و تحلیلی و با نرمافزار SPSS نسخه ۱۶انجام شد. یافتهها: از میان ۱۳۳۶اپلیکیشن اولیه، ۸اپلیکیشن واجد شرایط ارزیابی شدند. بیش از نیمی از اپلیکیشنها بهروز بودند و همگی دارای قابلیتهایی مانند امنیت دادهها، پشتیبانی از چند کاربر و یادآوری آفلاین بودند. در مقابل، ویژگیهایی همچون حریم خصوصی، امتیاز پایبندی و گزارشهای آماری پایبندی در هیچیک از اپلیکیشنها مشاهده نشد. در مجموع، سطح کیفیت اپلیکیشنها ناهمگون بود و تنها تعداد محدودی از آنها بخش عمدهای از ویژگیهای عملکردی و عملیاتی مورد انتظار را دارا بودند. نتیجهگیری: نتایج نشان داد که اپلیکیشنهای موجود در ایران اگرچه برخی قابلیتهای پایهای را دارا هستند، اما از نظر برخورداری از ویژگیهای کلیدی و انطباق با استانداردهای بینالمللی محدودیت دارند. نبود حریم خصوصی و بازخورد آماری پایبندی از مهمترین کاستیها محسوب میشود. پیشنهاد میشود توسعهدهندگان در طراحی اپلیکیشنها به استانداردهایی مانند MARS توجه کنند و سیاستگذاران سلامت با تدوین چارچوبهای نظارتی، کیفیت و ایمنی این ابزارها را تضمین نمایند.
Samadbeik M, Garavand A, Abtin A, Salehnasab C. Assessing the Quality of Mobile Health Applications for Medication Adherence in Iran. armaghanj 2026; 31 (1) URL: http://armaghanj.yums.ac.ir/article-1-3832-fa.html
صمدبیگ مهناز، گراوند علی، آبتین عاطفه، صالح نسب سیروس. ارزیابی کیفیت اپلیکیشنهای سلامت همراه مرتبط با پایبندی دارویی در ایران. ارمغان دانش. 1404; 31 (1)